Vandaag is de zwartste dag van het jaar

Het weer, kerstschulden en niet nagekomen nieuwjaarbeloften: 21 januari is verschrik-ke-lijk.

Vandaag wordt een echte rotdag. We voelen ons somber, weinig gemotiveerd en hebben nauwelijks plezier in de dingen die we doen. Althans, als we Dr. Cliff Arnall moeten geloven. Deze Engelse psycholoog heeft een formule ontworpen, waarin alle factoren voor de ultieme rotdag zijn opgenomen: de weersomstandigheden, met Kerst gemaakte schulden, niet nagekomen nieuwjaarsbeloftes en een lage algehele motivatie. Met een beetje rekenwerk komt Arnall op 21 januari als de verschrikkelijkste dag van 2008.

Arnall ontketende een rage in Engeland toen hij in 2005 voor het eerst zijn voorspelling deed. De kranten stonden vol met Blue Monday. Maar er was ook kritiek: andere wetenschappers uit het veld vonden zijn formule niet wetenschappelijk. Want hoe bereken je de exacte dag van Blue Monday, en wat betekenen waarden als ‘lage motivatie’? Ook in Nederland wordt Arnalls formule met scepsis ontvangen. Zo noemt geluksprofessor Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit Rotterdam Arnalls theorie ‘ flauwekul’. Arnall trekt zich niets aan van de kritiek. ‘Ik heb mijn formule juist pseudowetenschappelijk opgesteld, zodat iedereen zich ermee kan identificeren, en niet alleen een paar wetenschappers. Het gaat mij er om aandacht te vestigen op somberheid, want dat is een steeds groter probleem in de westerse maatschappij.’

Beat Blue Monday

Arnall verzamelde gegevens van de meer dan tweeduizend mensen die hij interviewde. Uit deze gesprekken blijkt dat ondervraagden vaak een hekel hebben aan maandag, en tegen het einde van januari kampen met de teleurstelling van niet nagekomen nieuwjaarsbeloftes. ‘Mensen beloven zichzelf met oud en nieuw: ik ga afvallen, stoppen met roken, aardiger doen. Maar na een paar weken valt de motivatie weg, en denken mensen: wordt het dan weer precies zo’n jaar?’ Gecombineerd met een krappe portemonnee is de derde week van januari meestal het somberst, met als absoluut dieptepunt dus vandaag.

Maar Cliff Arnall wil krantenlezend Nederland geenszins een dip aanpraten. ‘ Mijn motto is: beat Blue Monday. Dat kun je doen door een kopje koffie voor je collega te halen, een oude vriend weer eens te bellen en aardig te zijn tegen een vreemde. En schrijf vijf dingen op waar je in jouw leven niet zonder kunt’, voegt Arnall er aan toe, ‘Zoveel mensen laten zich leven door verwachtingen van anderen, maar het gaat om wat jij nodig hebt.’

Samba

Zijn boodschap is inmiddels opgepakt in Engeland. Verschillende kantoren zijn vandaag ingericht als strand, waar medewerkers aan cocktails kunnen lurken en de samba kunnen dansen. In Nederland juicht Het Trimbos-instituut Arnalls initiatief toe. Woordvoerder Heleen Riper: ‘Er zijn zoveel dingen die je kunt doen om een depressie of een dip tegen te gaan, zoals sporten of iets leuks doen. Los van de vraag of de formule wetenschappelijk iets betekent, vind ik het geweldig dat Arnall zo de aandacht vestigt op mentale gezondheid.’