Geen makkelijke en snelle oplossingen voor olietekort

In 2010 breekt een langdurige olieschaarste aan, voorspelt instituut Clingendael. Vijf vragen over de aanstaande wereldwijde oliecrisis.

Door Bard van de Weijer

Krijgen we door het olietekort in 2010 rijen voor de tankstations?

Zo erg zal het vermoedelijk niet zijn. Ook nu is het aanbod van olie nauwelijks groter dan de wereldwijde vraag. Toch heeft dat in het Westen nog nooit tot fysieke tekorten geleid

Hoezo tekorten, de olieconcerns zeiden toch dat er genoeg olie is?

De bewezen reserves zijn inderdaad groot genoeg om de wereld nog tientallen jaren te voorzien van olie. Het probleem is alleen dat al die olie niet snel genoeg kan worden opgepompt. Doordat velden met gemakkelijk winbare olie langzaam uitgeput raken, moet steeds meer olie worden gehaald uit bronnen die minder toegankelijk zijn. Om deze olie op grote schaal beschikbaar te maken, zijn technieken nodig die vaak nog in een experimenteel stadium verkeren

Waarom duurt het zolang voor die technieken er zijn?

Een belangrijke reden is dat olielanden huiverig zijn te investeren in nieuwe productiemethoden. De vorige keer dat de OPEC dat deed, na de oliecrisis in de jaren zeventig, ontstond een overschot aan olie en stortte de prijs in. Het heeft tientallen jaren geduurd voor de olieprijs weer op een ‘normaal’ niveau kwam. De olieproducerende landen vrezen een herhaling van dat scenario. Bovendien verdienen ze nu ook veel zonder veel te investeren. Een ander probleem is dat oliemaatschappijen steeds vaker te maken krijgen met landen die hun winsten afromen of hen ronduit tegenwerken. Deze onzekere situatie maakt olieconcerns huiverig om miljarden te investeren in infrastructuur die nodig is om de olie op te pompen.

Laten we versneld investeren in duurzame energie!

Dat brengt op korte termijn niet genoeg verlichting. Het duurt tientallen jaren voordat nieuwe duurzame technieken de bestaande kunnen vervangen Op dit moment zijn er alleen biobrandstoffen van de eerste generatie. Maar die voorzien slechts in 2 procent van de vraag naar olie. Bovendien verergert dit type brandstof de voedselcrisis.

Wat dan?

Omdat olie consumerende landen de OPEC en een aantal andere belangrijke olielanden niet kunnen dwingen hun productie te verhogen, zit er weinig anders op dan energiebesparing: de groei van de vraag blijvend temperen en investeren in dure, lastig te exploiteren oliereserves in de niet-OPEC-landen. Het alternatief is een rem op de economische groei door een tekort aan olie.