Protesten en repressie in Tibet houden aan

(Novum/Ap) - De demonstraties die vorige week vrijdag in de Tibetaanse hoofdstad Lhasa tot gewelddadige taferelen en harde repressie leidden, blijven aanhouden. Hoewel de Chinese autoriteiten met alle macht proberen nieuwsgaring tegen te gaan, lekken sporadisch berichten uit over protesten en geweld in Tibetaanse gemeenschappen in Chinese provincies.

Een hotelreceptioniste in de stad Aba in de provincie Sichuan zei woensdag in een telefoongesprek dat zij dinsdag opnieuw schoten had gehoord. Volgens Tibetaanse actiegroepen vonden in Aba eerder ruim tien mensen de dood. De groepen verspreidden foto’s van lichamen van mensen die zondag zouden zijn gedood in het klooster Kirti bij Aba. De receptioniste zei dat in het gebied een uitgaansverbod geldt en dat niemand de deur uit mag. Zij wilde haar naam niet geven.

Het Tibetaanse Centrum voor Mensenrechten en Democratie zei dat in Seda, ook in de provincie Sichuan, dinsdag duizenden Tibetanen de straat waren opgegaan. In de noordelijke provincie Gansu zouden Tibetanen te paard en op motor een overheidscomplex bij de stad Hezuo hebben aangevallen, maar door politietroepen zijn teruggedrongen. De Chinese vlag was naar beneden gehaald en door een Tibetaanse vlag vervangen. Er zouden geen slachtoffers zijn gevallen.

Ondertussen meldden in Lhasa ruim honderd deelnemers aan de demonstraties van vrijdag zich bij de politie, zo berichtte het Chinese staatspersbureau Xinhua. Zij gaven waarschijnlijk gehoor aan een oproep van de Chinese autoriteiten van zondag, waarin de betogers werd verzocht zich vrijwillig over te geven. Als zij zich niet zouden melden zou hen bij arrestatie een zware straf wachten.

De demonstraties begonnen vorige week vreedzaam, maar ontaardden vrijdag in geweld dat volgens China aan zestien, maar volgens Tibetanen aan tachtig mensen het leven kostte. Xinhua zei dat de schade aan eigendommen wordt geraamd op bijna 9 miljoen euro.

De Tibetaanse politiek en spiritueel leider de Dalai Lama dreigde dinsdag met opstappen als het geweld van de Tibetanen escaleert. Hij riep de Tibetanen op zich vreedzaam op te stellen.

De Dalai Lama en China geven elkaar de schuld van het geweld. Chinese functionarissen schuwen daarbij harde taal niet. Zo noemde de leider van de Tibetaanse communistische partij, Zhang Qingli, de Dalai Lama woensdag een ‘wolf in een monniksgewaad, een duivel met een menselijk gezicht, maar het hart van een beest’. Een voormalig gouverneur van Tibet, Raidi, had het over ‘de Dalai-kliek’, die op niets anders uit zou zijn dan ‘verstoring van de sociale stabiliteit op zo’n gevoelig tijdstip’.

De protesten vestigden de aandacht van de internationale gemeenschap op de schendingen van de mensenrechten in China, waar in augustus de Olympische Spelen beginnen. De harde repressie van de protesten in Lhasa en andere Tibetaanse gemeenschappen in China leidden tot meerdere boycotoproepen.

Critici van Beijing wijzen er op dat China oogst wat het zaait door zijn stelselmatige onderdrukking van de Tibetaanse cultuur en het boeddhisme, alsmede voortdurende belastering van de Dalai Lama. Ook andere minderheden in China, zoals de islamitische Oejgoeren in het noordwesten, zeggen te lijden onder repressie.

In verscheidene landen werd woensdag opnieuw betoogd of werd opgeroepen tot bezinning. Paus Benedictus XVI riep in zijn wekelijkse audiëntie in het Vaticaan op tot wederzijds respect en een dialoog tussen Chinezen en Tibetanen.

De Nepalese politie verhinderde dat ongeveer honderd Tibetaanse betogers bij het hoofdkantoor van de Verenigde Naties in Kathmandu zouden demonstreren voor een onderzoek naar de onlusten. Ongeveer dertig actievoerders die probeerden door het politiekordon te breken, werden opgepakt. Het was het vierde Tibetaanse protest in Kathmandu sinds de ongeregeldheden.

In de Thaise hoofdstad Bangkok ontvouwden ongeveer twintig demonstranten voor de Chinese ambassade de Tibetaanse vlag. De betogers riepen het Thaise olympisch comité op deelname aan de spelen te heroverwegen.