Pleidooi voor raad die wetten van tevoren toetst

(Novum) - Een Raad voor de wetgeving moet ervoor zorgen dat van tevoren duidelijker wordt of wetten het juiste effect zullen sorteren. Dit stelt Rob van Gestel vrijdag in de oratie bij zijn benoeming tot hoogleraar Theorie en methoden van wetgeving aan de Universiteit van Tilburg.

Volgens Van Gestel pakken wetten nu te vaak slecht uit. Ze hebben niet het beoogde effect, of werken zelfs averechts. Dit komt onder meer omdat de wetgever bij de voorbereiding van wetten kritiek uit de weg gaat, zegt Van Gestel.

Bovendien zorgt de politieke praktijk ervoor dat wetten worden ingevoerd, terwijl van tevoren duidelijk had kunnen zijn dat ze niet werken. Een voorbeeld dat Van Gestel noemt is de wet die gratis schoolboeken regelt. Scholen hadden er geen behoefte aan en er was geen gedegen onderzoek dat uitwees dat zo’n wet verstandig was. Maar omdat in het coalitieakkoord was afgesproken dat schoolboeken gratis zouden worden, werd toch besloten de wet in te voeren.

Een Raad voor de wetgeving had in zo’n geval ‘feedbackonderzoek’ met eventuele tegenspraak kunnen uitvoeren. Momenteel luisteren wetgevers te weinig naar tegengeluiden, zegt Van Gestel, en wordt empirisch onderzoek dat uitwijst dat een wet niet zal functioneren vaak genegeerd.