Mannen domineren het nieuws

Slechts één op de vijf namen in de kranten is van een vrouw.

Het lijkt een ultiem vrouwenonderwerp: de stilettorun. Vrouwen die op hoge hakken door de PC Hooftstraat rennen voor 10.000 euro. Maar in het AD van 6 maart komt bij dat bericht geen vrouw aan het woord. Het hele artikel gaat alleen over een orthopedisch therapeut die zegt hoe slecht rennen op hoge hakken is voor de voeten dat hij de run wil verbieden.

Het is een typisch voorbeeld van de mannelijke mediadominantie. Bijna 80 procent van de binnenlandse berichtgeving gaat namelijk over mannen. Dat blijkt uit een onderzoek van DAG onder de Nederlandse dagbladen. In de aanloop naar Internationale Vrouwendag, 8 maart, telde DAG het aantal namen van vrouwen en mannen in de binnenlandse nieuwsberichten. Na vier dagen turven blijkt dat vrouwen slechts voor 22 procent deel uitmaken van het nieuws.

Wat opvalt is dat de ene krant bij hetzelfde nieuws meer vrouwen betrekt dan andere. Zo zijn de berichten over Geert Wilders in veel kranten volledig door mannen gedomineerd, terwijl andere kranten ook Ayaan Hirsi Ali of Rita Verdonk erbij halen.

Geschokt

Femke van Zeijl is geschokt door de uitkomst. Als freelance journalist en voorzitter van Vrouw & Media weet ze dat vrouwen er in de media bekaaid vanaf komen. ‘Maar 22 procent is wel schrikbarend laag.’ Gemakzuchtige journalisten zijn volgens haar een oorzaak van het mannenoverschot in de media. ‘Journalisten hebben altijd haast en gebruiken daarom graag hun vaste lijstjes met mensen die altijd willen meewerken. Helaas zijn dat vaak de Maarten van Rossums en Ko Colijns’, zo concludeert Van Zeijl.

Maar vrouwen zijn volgens haar ook te bescheiden. ‘Ze zeggen snel dat ze ergens niet genoeg vanaf weten. Als ik een mannelijke deskundige bel over iets waar hij niet veel van afweet, zegt hij ‘mail het me en bel me morgen terug’. Hij bestudeert hij het en even later heeft hij een verhaal klaar.’

Uit het onderzoek blijkt ook dat de 22 procent vrouwen die wel aan het woord komt, lang niet altijd politici, zakenvrouwen of wetenschappers zijn. Zo wist de Volkskrant op een dag de vrouwenscore bijna te verdubbelen met schoolmeisjes over het vmbo-woordenboek en de vrouw van een klagende mosselvisser.

Licht nieuws

Dat Spits en Metro het beste scoren, komt voor een deel doordat zij extra aandacht besteden aan ‘licht nieuws’. Adjunct-hoofdredacteur van Spits Willem Schouten: ‘Het aantal vrouwen in de krant komt wel eens ter sprake in de redactievergaderingen, maar we voeren geen bewust beleid. Spits probeert niet volgens de traditionele bronnen naar het nieuws te kijken en verslaat minder het door mannen gedomineerde Haagse nieuws.’

Op de redactie van Trouw doen ze juist wél extra hun best om meer vrouwen in de krant te krijgen. ‘Vooral bij het financiële nieuws is het heel moeilijk om een keer geen oudere man aan het woord te laten. Daar moeten we echt actief op zoek naar vrouwen, jongeren en allochtonen’, zegt Willem Schoonen, hoofdredacteur van Trouw.

Ook vindt hij het belangrijk dat zowel de hoofdredactie als de redactie voldoende vrouwen bevat. ‘Vrouwen hebben andere kwaliteiten dan mannen. Ze zijn vaak bedachtzamer en minder impulsief’, aldus Schollen. ‘Ze hebben kwaliteiten die alle grote bedrijven in huis zouden moeten hebben.’

Het valt op dat redacties die voor de helft uit vrouwen bestaan, zoals DAG, De Pers, Spits en nrc.next, het niet altijd beter doen dan de traditionele testosteronredacties. Van Zeijl denkt dat de sekse van de hoofdredactie een belangrijker verschil maakt dan het aandeel vrouwelijke verslaggevers. ‘Die maakt de beslissing wat er in de krant te lezen komt. Ik vind het dan ook helemaal niet gek dat De Pers op de laatste plaats eindigt. Die krant heeft alleen maar mannetjesputters in de hoofdredactie.’ Hoofdredacteur Ben Rogmans vindt het vrouwengehalte er helemaal niet toe doen. ‘Wij gaan gewoon voor de mooie verhalen. Of daarin nou mannen of vrouwen aan bod komen, maakt helemaal niets uit. Bovendien: wat zegt nou een week? Volgende week ziet het er misschien heel anders uit.’

Eng

Maakt het eigenlijk uit dat vrouwen elke dag lezen over mannen die dingen zeggen over andere mannen? Absoluut, meent Heleen Mees, powerfeministisch econoom en publicist. ‘Vrouwen krijgen daardoor een lager zelfbeeld. Ze krijgen het idee dat een leider, een manager of een succesvol ondernemer per definitie een man is. Terwijl vrouwen natuurlijk minstens zo veel kwaliteiten in huis hebben.’

Van Zeijl ziet ook een praktisch nadeel. ‘Media-aandacht is goed voor je carrière. Hoe meer politici of wetenschappers worden geciteerd, hoe meer kans ze maken op promotie.’ Dan is er nog een principieel punt. ‘Het is toch verschrikkelijk dom om de helft van de potentie van onze bevolking niet goed te gebruiken?’

Niet alleen kranten hebben een voorliefde voor mannelijke sprekers. Op televisie is het misschien nog wel erger. Van Zeijl: ‘Dat komt aan de ene kant doordat vrouwen het eng vinden om voor de camera te verschijnen. Dat kun je ze ook niet altijd kwalijk nemen. Ze worden vaak anders bejegend dan mannelijke gasten. Neem Pauw en Witteman. Tegen vrouwen slaan de heren een toontje van lichte neerbuigendheid aan. Je moet minstens een Neelie Kroes zijn om dezelfde mate van respect te krijgen als een mannelijke, grijze politicus met een saai verhaal.’

Rep en roer

Feministisch Nederland was onlangs in rep en roer toen Jeroen Pauw in het AD zei dat hij best meer vrouwelijke gasten aan tafel wil, maar dat dit niet lukt ‘omdat vrouwen gewoonweg minder interessant zijn dan mannen’. Vrouwen zijn niet saaier dan mannen, zegt Pauw nu. ‘Alleen al voor de goede sfeer van het programma – er zitten al twee mannetjes in een jasje aan tafel – zouden we vaker een vrouw aan tafel willen. Maar het is gewoon een feit dat in onze samenleving meer mannen op interessante posities zitten. Met de verkiezingen in de VS hebben we een lijstje met Amerikakenners gemaakt, daar staan vijftien mannen op en drie vrouwen.’

Redacties die moeite hebben met het vinden van vrouwelijke deskundigen op zoek naar vrouwelijke deskundigen kunnen vanaf vandaag bellen met WOMEN Inc. Agency. Met zeventig deskundigen, opiniemakers en sprekers van het vrouwelijke geslacht in de database moeten vrouwen vaker aan bod komen in de media. Directeur Jannet Vaessen: ‘Met ons aanbod kunnen journalisten straks niet meer zeggen dat er geen interessante vrouwen te vinden zijn.’

width="100%" style="text-align: center; ">

Weekoverzicht genoemde kranten en percentage vrouwen

Krant	Mannen/ vrouwen
Spits (28%)	109 mannen
	42 vrouwen
Metro (26%)	64 mannen
	23 vrouwen
AD (25%)	191 mannen
	63 vrouwen
NRC (24%)	182 mannen
	57 vrouwen
Trouw (22%)	152 mannen
	43 vrouwen
DAG (21%)	106 mannen
	29 vrouwen
De Telegraaf (21%)	250 mannen
	67 vrouwen
NRC.next (20%)	94 mannen
	24 vrouwen
de Volkskrant (17%)	125 mannen
	25 vrouwen
De Pers (16%)	123 mannen
	24 vrouwen
Totaal (22%)	1396 mannen
	397 vrouwen